Döngüsel Ekonomi Nedir? Neden Önemlidir?

Dünya nüfusu giderek artıyor ve bu da doğal olarak çevreyi doğrudan etkiliyor. Bu nedenle 2050 yılına geldiğimizde dünya üzerindeki nüfusa yetecek yeterli miktarda yiyecek, su ve refahı sağlamak için doğrusal ekonomiden döngüsel ekonomiye geçiş yapmalıyız. Burada amaç, sağlıklı ve güvenli yaşam ve çalışma koşullarını sağlamak ve çevreye daha az zarar vermek. Peki nedir bu doğrusal ve döngüsel ekonomi?

417
417

Bir anlamda kullan-at ekonomisi olarak da tanımlanabilen doğrusal ekonomi halihazırda yıllardır zaten içerisinde yaşadığımız ekonomi modeli. Kısaca tanımlamak gerekirse hammaddelerin alınıp bir ürün yapmak için kullanıldığı, ürünün kullanımından sonra da oluşan herhangi bir atığın çöpe atıldığı süreci tanımlayan şey doğrusal ekonomidir. Bu model ekonomide kullanılan ürünün veya paketlemesinin bir şekilde geri dönüşümü söz konusu değildir ve artık çöp olarak değerlendirilir. Örneğin bir ampulü düşünün. Üretici firmanın amacı, en düşük maliyetlerle ampul için gerekli olan hammaddeyi satın almak, ampulü üretmek ve olabildiğince çok sayıda ampul satışı yapmaktır. Tüketici ise ampulü satın alır, kullanır ve ampul yandığında çöpe atar. Ve bu noktadan sonra ne üretici ne de tüketici bir daha o ampulü görmez, o artık bir atıktır. Bu model ekonomideki en büyük sorun üretim için gerekli olan hammaddelerin sınırsız gibi değerlendirilmesidir.

Döngüsel Ekonomi (Circular Economy)

Döngüsel ekonomi (circular economy) ise endüstriyel iktisatta üretim, kullanım ve imha süreci yerine dönüşümü ve yeniden dönüşümü esas almayı ifade eden endüstriyel bir terimdir. Döngüsel ekonomide üreticiler yeniden kullanılabilir ürünler tasarlarlar zira amaç malzemeyi yeniden kullanabilmektir. Örneğin, atık cam yeni cam yapmak için, atık kâğıt da yeni kâğıt yapmak için kullanılır. Elektrikli cihazlar bozulduklarında atılacak şekilde değil onarımı daha kolay olacak şekilde tasarlanırlar. Bu şekilde ürünler ve hammaddeler mümkün olduğu kadar tekrar kullanılmaktadır. Bu sayede de çevreye karşı daha sorumlu bir şekilde davranmış ve hammaddeleri adeta sınırsızlarmış gibi değerlendirmemiş oluruz.

İlgili Haber  Jeff Bezos'un serveti 100 milyar doların üzerine çıktı

Gelecekte gıda, barınak, ısınma ve diğer ihtiyaçlarımız için yeterli hammaddenin bulunduğundan emin olmak için de zaten ister istemez döngüsel ekonomiye geçiş yapmalıyız. Ancak bu şekilde ürünleri ve materyalleri daha verimli hale getiririz ve onları tekrar kullanarak atıkların önlenmesini sağlarız. Ayrıca yeni hammaddelere ihtiyaç duyulursa da doğal çevre ve insanlığın zarar görmemesi adına sürdürülebilir bir şekilde bu ürünlerin elde edilmesini sağlamış oluruz.

Döngüsel ekonomide sorumluluk sadece üreticide değil aslında. Bu konuda tüketicinin de oynayabileceği önemli bir rol var. Daha doğrusu üretici ve tüketicinin el ele vererek başarabileceklerinin sayısı oldukça fazla. İlki, tüketicinin kullandığı ürünün yenisini alacağı zaman eskisini geri dönüşüm amaçlı olarak üretici firmaya iade etmesi. Üretici firmanın da bunun karşılığında yeni ürün için bir miktar indirim yapması. Bunun dışında önemli bir nokta da üretici firmanın ürettiği ürünü satmayıp tüketiciye kiralaması. Ampul örneğine geri dönecek olursak, bir firmanın iş yerindeki bütün ışıklandırmayı kiraladığını düşünün. O binadaki hiçbir ampulün veya aydınlatma sistemi ile ilgili bir ürünün sahibi değilsiniz. Bu konuda destek aldığınız aydınlatma şirketi, bu ampullerin hem üreticisi hem sahibi hem de servis desteğini veren kuruluş. Siz bu şirketten aylık sabit bir ücret karşılığında aydınlatma için hizmet alıyorsunuz, onlar da ampullerde veya aydınlatma sisteminde yaşanan bir sorunu ek bir ücret almadan gideriyorlar. Bu, şirketleri fiziksel bir ürün satıcısından bir hizmet sağlayıcısına dönüştüren oldukça farklı bir iş modeli aslında.

İlgili Haber  Sönmez Holding CEO'luğuna Kemal Erdoğan getirildi

Günümüzde döngüsel ekonomiye hem üretici hem de tüketici kanadından yönelen şirket sayısı hiç de azımsanmayacak sayıda fazla. Kıyafet üzerine iş yapan perakendecilerin eski giysileri mağazalarında toplaması, özellikle telefon, bilgisayar ve tablet üzerine iş yapan üreticilerin bu ürünlerin eski modellerini mağazalarında topluyor olması, artık kahve satışı yapan bazı kafelerin kahve bardaklarını yenilebilir yapması gibi birçok farklı sektörde bir anlamda döngüsel ekonomi ile karşılaşabiliyoruz.

Sizin aklınıza gelen başka örnekler var mı?

Kaynak: İşCep / Medium

Bu yazıda olan etiketler

Yorumlar