Dünyadan Blockchain Denemeleri | İsviçre | Dijital Kimlik ve Sertifika

Bankalararası Kart Merkezi (BKM) İş Geliştirme Mühendisi Enes Türk, İsviçre’nin Blockchain kullanarak demir yollarını ve 30 bin çalışanını nasıl denetleyeceğini açıklayan makalesini Medium üzerinden yayınladı.

114
114

Dünyadaki başarılı blockchain denemelerini derlediğim yazı dizisinin ilk durağı İsviçre… Zug → Blockchain. İsviçre Federal Demiryolları SSB ve Linum Labs ortaklığında geliştirilen bu projede blockchain üzerinde dijital kimlik ve sertifikalandırma süreçleri denenmiş.

İsviçre devleti bundan bir sene önce ConsenSys’un desteklediği uPort ile Zug ID dijital kimlik kavram kanıtlama çalışmasını yapmıştı. İsviçre Federal Demiryolları SSB, bu dijital kimlik çalışmasını demiryolları çalışanları için eğitim sertifikalarının da dahil olduğu bir projeyle geliştirmek istedi ve projede Linum Labs ile çalıştı.

https://linumlabs.com/

Projenin Amacı

Ölümcül sonuçlar doğuran tren kazaları genellilkle raylar ve sinyalizasyondaki insan kaynaklı uygulama hatalarından meydana gelir. İsviçre hükümeti, kazaların önüne geçebilmek için bu bölgelerde yapılan çalışmalarla ilgili bir dizi güvenlik düzenlemesi getirerek, çalışanların yetkinlikleri ve giriş yaptıkları alanlarla ilgili kayıt tutma kararı aldı. Ancak İsviçre genelinde çalışan binlerce inşaat işçisini ve onların sahip oldukları sertifikaları denetlemek oldukça karmaşık bir işti. Kamu güvenliğinin sağlanması için gerekli olan kayıtlar üzerinde birden fazla tarafın bulunması ve bireyin kimliğinin nihayetinde kendine ait olması, bu problemi blockchain teknolojisi için ideal bir kullanım senaryosu haline getirmiştir.

Projeye Genel Bakış

Bugün, SSB’nin bine yakın şantiyesinde, 30.000’den fazla çalışan bulunuyor.

Bu şantiyelerin her birinde, farklı inşaat şirketlerinden çok sayıda çalışan olduğundan, bu kişilerin mesleki ve tıbbi yeterlilikleri ilgili kurumlar tarafından onaylanmış olmalıydı. Buna ek olarak çalışanların hangi şantiyelerde bulunduğu ve hangi çalışma alanlarına giriş-çıkış yaptığı da takip edilmeliydi.

Daha önce çalışması yapılan kimlik uygulamasında kimlik yönetiminin kullanıcılarda olması, bu projenin sürdürülebilirliği için de önemli bir artıydı. Çünkü, bir çalışan iş değiştirse bile sertifikaları ve raporları kendi kimliğine bağlı olacak ve sadece çalıştığı firma bilgisi değişecekti.

İlgili Haber  İsviçre’de Blockchain ile seçim denemesi başarıyla tamamlandı

Tüm bu bileşenleri topladığımızda SSB’nin pilot çalışması için ihtiyaçları aşağıdaki gibi şekillenmiştir:

  • Doğrulanmış bir çalışan kimliği
  • Bu kimlik üzerine işlenecek doğrulanmış yetkinlikler ve raporlar
  • Bu kayıtların bir blockchain üzerinde saklanması

Bir önceki dijital kimlik çalışmasının başarısı, SSB’yi bu projeyi Eteherum Rinkeby test ağında denemeye teşvik etmiştir. Dijital kimlik üzerindeki hassas veriler zincire taşınmadığından, projeyi halka açık (public) bir test ağı olan Rinkeby üzerinde yapmak dezavantaj olarak görülmemiştir. Tam aksine, halka açık bir platformu desteklemek ve popülerliğini artırmak için alınan bu karar, bence SSB’nin blockchain vizyonunu oldukça güzel özetliyor.

Demiryolu çalışanları, sertifika yetkilileri ve süpervizörler uPort kullanarak kendilerine bağlı biricik uPort ID’lerini oluşturup, kimliklerini yönetebiliyorlar. UPort ID daha sonra blockchain üzerinde bir kimliğe bağlanıyor. Burada ilgili ID’ye(çalışana) ait giriş/çıkış aktiviteleri hashlerenek blockchain’e kaydediliyor. Böylece dahili veritabanı da denetlenebilir duruma geliyor.

Projenin Genel Tasarım Hedefleri

  • Blockchain teknolojisinin benimsenmesi için iyi bir kullanıcı deneyimi sunan UI ve UX
  • SBB’nin harici ortaklarıyla birlikte çalışabileceği bir uygulamanın benimsenmesi
  • Açık kaynak kodu destekleyerek tüm ağdan geri bildirim alabilmek ve ekosisteme paylaşabilmek
  • GDPR ve diğer veri saklama kurallarına sadık bir uygulama

Kullanıcı Akışı

Özel küçük bir ekip, genel proje hatlarını belirlemek, uygulama mimarisini tasarlamak, sistem özelliklerini geliştirmek ve uçtan uca çözüm geliştirmek için 5 haftalık bir süreçte çalıştı. Bu ekip ayrıca uzaktan geliştirme desteği de aldı.

İlgili Haber  Microsoft, Blockchain tabanlı kimlik aracını duyurdu

1.Bir demiryolu çalışanı olan “Hans Müller”, UPort mobil uygulamasını indirdikten sonra uPort ID’sini Ethereum’a kaydeder. Hem iOS hem de Android platformlarında ücretsiz olarak kullanılabilen UPort uygulaması, kullanıcılara ek bir ücret ödemeden kimlik oluşturma avantajı sağlar. Bu PoC’de, Bern şehri adına sertifika veya kimlik belgesi vermek üzere dummy bir kimlik oluşturulmuş.

Hans Müller uPort ID’sini blockhcain’e kaydettikten sonra, Bern şehrinin QR’ını okutarak bilgilerini doğrulatır.

2.QR okutulduğunda, Hans Müller işlemi onaylayarak sertifikayı kabul etmiş olur. Bu sertifika Hans’ın uPort ID’sine eklenir.

Doğrulanmış bilgiler sertifika olarak Hans’ın dijital kimliğine işlenir.

3.Demiryolu eğitim sertifikalarını kimliğe kaydetmek için benzer QR okutma işlemi yapılır.

Bu örnekte, Hans Müller’in “Welding” kaynak sertifikası aldığını görebiliyoruz.

4.İlgili inşaat alanında çalışan bir süpervizör, Hans’a ait yetkinlik bilgilerini onaylayarak giriş/çıkış işlemlerini görüntüleyebilir.

Hans,belirli bir bölgeye giriş veya çıkış yapmak için uygulama ile QR okutur. Yapılan her bir giriş/çıkış işlemi, hashlenerek blockchain’e kaydedilir. Her bir işlemin GAS maliyeti ise $0.006 dolardır.


Sonuç

Bu pilotun en önemli sonuçlarından biri İsviçre’deki kamu altyapısının en büyük ve en eski kurumlarından biri olan SBB’nin 5 hafta gibi kısa bir sürede, uçtan uca bir blockchain çözümü üretmesi ve benimsemesi oldu.

Bu projeyle iligli öne çıkan diğer 5 sonuç ise aşağıdaki gibi sıralanabilir.

  1. Halka açık (public) Ethereum Rinkeby blockchain platformu üzerinde gerçeklenmesi
  2. Açık kaynak kodlu ürünlerden faydalanması
  3. GDPR kuralları ve özerk kimlik yapısına uygun şekilde geliştirilmesi
  4. uPort’un yeni mimarisi sayesinde $0.006 dolarlık giriş/çıkış işlemleri dışında herhangi bir GAS ödenmemesi
  5. Uygulamanın hem iOS hem de Android platformlarında yayınlanması

Uygulama Videosu

Kaynak: Enes TÜRK / Medium

Bu yazıda olan etiketler

Yorumlar