Zihinle Kontrol Edilen Robotik Uzuvlar Hayatımızı Hayatımızı Değiştirmeye Geliyor!

Bilim adamlarının geliştirdiği zihinle kontrol edilebilen ve dokunma hissi veren protez kol, test için seçilen ve kolunu kaybetmiş kişilere unuttukları dokunma hissini tekrar yaşatıyor. Şu anda birkaç kişide bulunan bu protez, kullanıcılarının hareketlerini kaydederek veri topluyor.

27
27

1972 yılında sağ elimin 5 parmağında eksikliklerle dünyaya geldim. Buna rağmen, sağ elimle cisimleri kavrayabilmem ve sol elimi sorunsuz kullanabilmem nedeniyle okul, iş ve özel hayatımda önemli bir problemle karşılaşmadım.

Doğuştan karşılaştığım bu duruma uyum sağlamam görece olarak büyük bir engel oluşturmasa da sonradan bu tip olumsuzluklarla karşılaşan kişilere göre daha kolay oldu.

Hepimiz engelli olmaktan belki de yalnızca bir an uzaktayız. Engelli bireyler, dünyanın neresinde olursa olsun birtakım zorluklarla karşı karşıya kalıyor. Bu engelleri azaltmada büyük rol oynayan protezler, engelli bireyler için hayati bir öneme sahip.

Ne güzel ki bu alan ile ilgili yurtdışında muazzam çalışmalar gerçekleşiyor. Örnek vermek gerekirse, ABD Savunma Bakanlığı İleri Araştırma Projeleri Ajansı’nın (DARPA) fonladığı ve Pittsburgh Üniversitesi’ndeki bilim adamlarının geliştirdiği zihinle kontrol edilebilen ve dokunma hissi veren protez kol, test için seçilen ve kolunu kaybetmiş kişilere unuttukları dokunma hissini tekrar yaşatıyor. Şu anda birkaç kişide bulunan bu protez, kullanıcılarının hareketlerini kaydederek veri topluyor.

Protez çalışmaları sadece kollarda değil, bacaklarda da büyük ilerlemeler kaydetti. MIT Media Lab Biyomekatronik grubu, ürettiği protez bacaklarda elektrik akımıyla sertleşebilen veya yumuşayabilen bir materyalle biyolojik vücuda bağlanıyor. Böylece koşma ve merdiven çıkma gibi günlük aktivitelerde bacak kaslarının yaşadığı döngüyü ezbere biliyor ve döngü esnasında kasların kasılmasından ötürü sertleşeceği ve yumuşayacağı zamanı anlık olarak yansıtarak çalışıyor.

İlgili Haber  Yapay zeka yatırımlarında lider sektör sağlık hizmetleri oldu

Sıradan protezlerle kıyaslandığında, her ne kadar gerçek bir uzuv kadar olamasa da çok daha doğal bir his veren bu protez bacaklar da protez dünyasında büyük bir kapı aralıyor.

Yıllardır bilim adamları protez uzuvları zihinlerimizle nasıl kontrol edebileceğimizi araştırıyor. Çalışmalar, genellikle kolunu veya bacağını kaybetmiş bireyler için motor fonksiyonlarını yeniden oluşturma üzerine kurulu olsa da Japonya’da gerçekleşen bir araştırma, aynı teknolojinin insanların var olan yeteneklerini geliştirecek şekilde kullanılabileceğini ortaya çıkardı.

Fakat protez uzuvlara sahip olmamız için artık engelli olmak gerekmiyor. Science Robotics’te yayımlanan araştırmaya göre insanlar, biyolojik uzuvlarını bir işte kullanırken robotik uzvu başka bir iş için kontrol edebiliyor.

Bu gelişme aslında bizlere inanılmaz faydalar sunuyor. Artık iki elimizde poşet varken çantamızda anahtar aramak, bir şey yemenin veya içmenin iki elimizle mesaj atmamıza engel olması gibi zorluklar son buluyor.

Kyoto’da bulunan Advanced Telecommunications Research Institute’un mimarları, insanların üçüncü bir kolu zihinleriyle nasıl kullanabileceğini öğretiyor. Bu protezin hareket imkânının çok kısıtlı olduğunu belirtmekte fayda var çünkü protez sektörü uzun zamandır var olsa da tüm uzuvları yerinde olan bireylerde yeni test edilmeye başlandı.

Test şu şekilde gerçekleşiyor: Protez kolun zihinle kontrol edilebilmesini sağlayan başlık, kişinin başına takılıyor, başında başlık olan kişi kolu kontrol etmeden önce düz bir zemindeki bir topu dengede tutmaya çalışırken protez kolla uzatılan şişeyi tutmaya çalışıyor. Araştırmayı gerçekleştiren mimarlara göre on beş deneğin sekizi bu işlemi başarıyla gerçekleştirebilmiş.

İlgili Haber  Sony’den evdekilerle bağ kurabilen robot Aibo

Peki tüm bu gelişmelerin arkasındaki itici güç ne? Hemen söyleyim: Yapay zeka! Cebimizde veya çantamızda taşıdığımız akıllı telefonlarımızda bile bizlere her gün yardımcı olan yapay zeka, yaşam kalitesini yükseltmeye hız kesmeden devam ediyor.

Newcastle University’de geliştirilen protez kol, önündeki objeleri mikro kameralarla tanımlayabiliyor. ‘Hand that sees’ (gören kol) isimli bu kol, daha sonra bu görüntüleri yapay zekaya iletiyor ve yapay zeka da bardağı tutup ağza götürmek gibi yapılması gereken eylemi belirliyor.

Bütün dağları tırmanabilen The Linx, birçok proteze göre daha hızlı ve daha çok manevra kabiliyetine sahip Bebionic ve sanat eserleri oluşturabilen The Michelangelo gibi dünyada birçok farklı protez çalışmaları bulunuyor.

Tüm bu ilerlemelere paralel olarak, doku mühendisliği ve kök hücre mühendisliği ile mevcut olanlardan, örneğin frekans aralığı daha geniş ve duyma mesafesi daha uzun bir kulak gibi, daha etkili uzuvlar yaratma konusunda hızla ilerliyoruz.

Tüm bu gelişmeler, hepimizi herkesin ideali olan engelsiz, daha iyi ve eşit bir dünyaya ulaşacağımız günlere yaklaştırıyor.

Kaynak: Harvard Business Rewiev

Bu yazıda olan etiketler

Yorumlar